Mavi Bayrak Ne Demek ?

Avrupa Topluluğu, kendi ülkelerinde yüzme amacı ile kullanılacak göl ve deniz suları için gerekli su kalitelerini belirleyen mikrobiyolojik parametreleri, yol gösterici ve uyulması zorunlu hükümler olarak ortaya koymuştur.

Bu çalışmalar 1987 yılında Avrupa Çevre Eğitim Vakfı (FEEE) tarafından yürütülen Mavi Bayrak Kampanyası adı altında birleştirilmiş önce 11 AT ülkesi daha sonra 22 ülkede başarı ile uygulanmıştır. 2001 yılında ise Avrupa’nın dışında yer alan ülkelerden gelen talepler doğrultusunda kampanyanın kapsamı genişletilmiş olup Avrupa Çevre Eğitim Vakfı’nın adı Çevre Eğitim Vakfı olarak değiştirilmiştir.

Başlangıçta öncelikle AB Yüzme Suyu Direktiflerinin uygulanması, çöp toplama ve sağlık ekipmanlarıyla uygun ve güvenli bir ortamın sağlandığı plajlar ile ilgili kriterler, birkaç kez revize edilmiştir. Mavi Bayrak plaj kriterlerinin bu düzenlemeler sırasında giderek daha da sıkılaştırılmasına rağmen, bu kampanyaya katılma isteği artmaktadır.

Plajlar ile ilgili yeni kriterler, yöredeki atıksu arıtma tesisi, kanalizasyon sistemleri gibi belediye hizmetlerini kapsayacak, sürdürülebilir kalkınma ve Yerel Gündem 21 öncelikleri üzerinde odaklanmaktadır. (Özellikle Çevre Eğitimi)

2004 yılında yürürlüğe giren yeni marina kriterlerine çevre eğitimi ve çevre yönetimi odaklı bir anlayış getirilmiş, ayrıca Mavi Bayraklı marinalarda marina güvenliği ön palana çıkarılarak, Çevre Yönetimine geçiş konusunda ilk adımlar atılmıştır.

Mavi Bayrak alınması sırasında, plajlar için 27, marinalar için ise 22 kriter vardır. Bunların bir kısmı zorunlu, bir kısmı ise klavuz kriterlerdir.
Plaj ve marinalar için belirlenen kriterler birbirlerinden farklı olmasına rağmen, hepsini aşağıdaki 4 ana grupta toplamak mümkündür.

1. Yüzme amacıyla kullanılan suyun niteliği.
2. Çevresel eğitim ve bilgilendirme çalışmalarının yönlendirilmesi.
3. Plaj düzeni ve emniyetinin sağlanması.
4. Çevre Yönetimi

Bu kriterleri sağlayan plaj ve marinalara 1 yıl süreyle Mavi Bayrak verilerek ödüllendirilmektedir. Mavi Bayraklı plaj ve marinalar Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı tarafından internet ortamında yayınlanarak tüm dünyaya duyurulmaktadır.

Avrupa Çevre Eğitim Vakfı’na 1991 yılında ilk kez Avrupa Topluluğu dışında Finlandiya kabul edildikten sonra, Ülkemizde de Mavi Bayrak Kampanyasına yönelik çalışmalar başlamıştır.

1992 yılı Mart ayından itibaren her 15 günde bir olmak üzere Çanakkale’den Hatay’a kadar 2500 km. lik sahil şeridinde tespit edilen 300 noktada Avrupa Standartlarına uygun olarak mikrobiyolojik ve fiziko-kimyasal analizler yapılmaya başlanmıştır. Şu anda Karadeniz kıyıları, Eğirdir, Hazer Gölü, Şanlıurfa (DSİ Kampı) dahil toplam 18 ilde ve 397 noktada deniz ve göl suyu analizleri Sağlık Bakanlığı tarafından yapılmaktadır. Analizlerin yapılması konusunda Bakanlığımız ile Sağlık Bakanlığı arasında Nisan 2001’de bir protokol düzenlenmiş olup proje için ayrılan ödenek Sağlık Bakanlığı bütçesine aktarılmaktadır.
Mavi Bayrak Projesi Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığımızın öncülüğünde 1993 yılında kurulan Türkiye Çevre Eğitim Vakfı’nın (TÜRÇEV) eşgüdümünde yürütülmektedir. 2008 yılında Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı’nca yapılan değerlendirmeler sonucunda 258 plaj ve 13 marinanın Mavi Bayrak ile ödüllendirilmesi uygun görülmüştür. Henüz yaygın olmamakla birlikte yat sahiplerine verilen kişisel Mavi Bayrak ödülü uygulaması ülkemizde de başlatılmıştır. Kıyıların korunması, çevre bilincinin gelişmesinde ve turizm pazarlanmasında Mavi Bayrak Projesinin önemli bir yeri bulunmaktadır. Esasen bir çevre ödülü olmakla birlikte, uluslararası standart özelliği taşıması ve uygulama alanının kıyılar olması nedeni ile turizm sektörü açısından büyük bir öneme sahiptir.

Mavi Bayrak Kampanyasına Nasıl Katılım Sağlanır
Mavi Bayrak Kampanyasına katılım, gönüllülük esasına dayanır. Belediyeler, marina yetkilileri, turizm işletmeleri Mavi Bayrak almak için TÜRÇEV’e (Türkiye Çevre Eğitim Vakfı) başvuruda bulunurlar.

Bu başvurular, kriterler kapsamında değerlendirilerek, uygun olanlar için gerekli dökümanlar hazırlanır ve Ulusal Jüri’nin onayına sunulur. Ulusal Jüri’nin uygun gördüğü plaj ve marinalar ile ilgili bilgiler TÜRÇEV tarafından FEE’ye (Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı) gönderilir.

FEE, Uluslararası Jüriyi toplayarak Türkiye ile ilgili ve bu arada diğer ülkelerden gelen başvuruları da inceleyerek son kararını verir.

Ulusal Jüride, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Turizm Yatırımcıları Derneği, Türkiye Otelciler Birliği, Türkiye Seyehat Acentaları Birliği, Marina İşletme ve Yatırımcıları Derneği, TÜRÇEV ve Üniversite temsilcileri bulunur.

Uluslararası Jüride ise, FEE, UNEP, EU, EUCC (kıyı ile ilgili sivil toplum örgütü) bulunur.

Mavi Bayrak Ödülü yalnızca 1 yıl için verilmektedir. Mavi Bayrak ödülü alan plaj ve marinalar sezon içerisinde denetlenmektedir. Bu denetlemeler sırasında herhangi bir sorunun tespit edilmesi halinde, sorun giderilinceye kadar Mavi Bayrak indirilmektedir.

Plajlara Mavi Bayrak almak için gerekli kriterler

PLAJLAR İÇİN MAVİ BAYRAK KRİTERLERİ (27 KRİTER)

ÇEVRE EĞİTİMİ VE BİLGİLENDİRME

1.Plajın bulunduğu yörede yer alan kıyı alanları ekosistemi, doğal ve hassas alanlarla ilgili bilgiler verilmelidir.
2.Yüzme suyu kalitesi bilgileri (deniz suyu numunesi analiz sonuçları) plajda sergilenmelidir.
3.Mavi Bayrak Programı ile ilgili bilgiler plajda sergilenmelidir.
4.Plaj davranış kuralları sergilenmeli ve plaj kullanımını düzenleyen yasalar istenildiğinde kolayca ulaşılabilecek bir yerde bulundurulmalıdır.
5.Sezon süresince, farklı kategorilerde (eğitim semineri, kampanya, basılı doküman, sergi, basın-yayın çalışmaları vb.) aracılığıyla en az beş çevre eğitim etkinliği gerçekleştirilmelidir.

YÜZME SUYU KALİTESİ

6.Yüzme suyu analiz sonuçlarının AB Yüzme Suları Direktifi ile uyumlu olması gerekmektedir.
7.Sanayi ve kanalizasyon atıkları plaj alanını etkilememelidir.
8.Beldede toplanan atıksular Ulusal Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’ne uygun olarak bertaraf edilmelidir.
9.Alg ve diğer bitkilerin, plajda kötü bir görüntü yaratmasına izin verilmemelidir.

ÇEVRE YÖNETİMİ

10.Plajlarda çevresel denetimleri ve kontrolleri yapmak ve bir çevre yönetim sistemini oturtmak amacıyla belde bazında Mavi Bayrak Plaj Yönetim Birimi oluşturulmalıdır.
11.Plaj, arazi kullanımı ve işletme açısından kıyı alanları kullanımını içeren tüm ulusal yasalara (kıyı yönetim planı ve çevre mevzuatı) uymalıdır.
12.Plaj temiz tutulmalıdır.
13.Plajda yeterli sayıda çöp kutusu ve atık konteynırı bulunmalı, düzenli olarak boşaltılmalı ve temiz tutulmalıdır.
14.Plajda veya yakınında geri dönüştürülebilen atıkları toplamak için imkanlar olmalıdır.
15.Temiz ve yeterli sayıda, atıksu bağlantısı yapılmış sıhhi olanaklar (duş-tuvalet) bulunmalıdır.
16.Plajda izinsiz kamp, araç kullanımı ve herhangi bir atık boşaltımı yapılmamalıdır.
17.Evcil hayvanların plaja girişlerini düzenleyen ulusal yasalara kesinlikle uyulmalıdır.
18.Plajın bütün yapı ve ekipmanları bakımlı olmalıdır.
19.Plaj alanına ve belde içerisinde toplu taşıma teşvik edilmelidir.

CAN GÜVENLİĞİ VE HİZMETLER

20.İhtiyaca cevap verebilecek sayıda cankurtaran ve gerekli tüm malzemeler, eksiksiz olarak plajda bulundurulmalıdır.
21.Plajda ilkyardım malzemeleri bulundurulmalıdır.
22.Plajda farklı kullanımlar sonucu olabilecek kazalara karşı önlemler alınmalıdır.
23. Kirlilik kazaları ile mücadele edebilecek acil durum planı oluşturulmalıdır.
24.Plaja güvenli erişim olmalıdır.
25.Plajda içme suyu bulundurulmalıdır.
26.Beldede en az bir Mavi Bayraklı plajda özürlüler için tuvalet ve erişim rampaları bulunmalıdır.
27. Plaj panosunda ödüllü plajın sınırlarını ve olanakların yerlerini gösteren bir harita bulundurulmalıdır

MARİNALAR İÇİN MAVİ BAYRAK KRİTERLERİ (22 KRİTER)

ÇEVRE EĞİTİMİ VE BİLGİLENDİRME

1. Marinayı kullananlara, marinanın yakın çevresinde karada ve denizde yer alan doğal hassas alanlar hakkında bilgi verilmelidir.
2. Çevre davranış kuralları marinada (panoda) sergilenmelidir.
3. Mavi Bayrak Kampanyası ve/veya mavi bayrak kriterleri marinada sergilenmelidir.
4. Marina kullanıcıları ve marina personeline basılı doküman (broşür,poster) aktivite (Mavi Bayrak günü, yürüyüş turu, fotoğraf yarışması-çevre konulu, dalma, kuralları içeren eğitsel oyunlar) çevre eğitim projeleri (sürdürülebilir çevre, davranış kuralları), Mavi Bayrak Merkezi; konularında yapılmış olan en az üç etkinlik yapılmalıdır.
5. Marina yönetimince, yat sahiplerine bireysel mavi bayrak (yatlarda mavi bayrak) uygulaması konusunda bilgi verilerek teşvik edilmelidir.

ÇEVRE YÖNETİMİ

6. Marinada çevre politikası ve planı olmalıdır. Bu plan su, atıklar ve enerji tüketimi; sağlık ve emniyet sorunları ve çevre dostu ürünlerin kullanımı konularında referans oluşturmalıdır.
7. Zararlı atıklar için (boya, solvent, bottan kazınan boyalar, anti-fouling, pil, yanık yağ, yanıcılar) yeteri miktarda, iyi tanımlanmış ve ayrı ayrı toplama imkanları bulunmalıdır. zararlı atıklar lisanslı çöp toplama merkezine götürülmelidir.
8. Yeteri miktarda ve iyi kontrol edilen çöp kutuları ve/veya çöp konteynırları olmalı, lisanslı bir taşıyıcı araçla toplanmalı ve lisanslı bir alana bırakılmalıdır.
9. Marinada kağıt, plastik,organikler,metaller gibi geri dönüşebilen atık maddelerini ayrı ayrı toplama imkanı olmalı.
10. Marinada sintine suyu çekme (pompalama) olanakları olmalıdır.
11. Marinada tuvalet suyu çekme (pompalama) olanakları olmalıdır.
12. Tüm binalar imar planına uygun ve bakımlı olmalıdır. Marina doğal ve yapay çevre ile bir bütünlük içinde olmalıdır.
13. Yeteri miktarda temiz ve yeri yönlendirme levhaları ile iyi belirlenmiş sağlık olanakları, duş ve içme suyu bulunmalı. Atık su lisanslı bir arıtma tesisine ulaştırılmalıdır.
14. Eğer marina yat bakım, onarım ve yıkama olanaklarına sahipse bu alanlardan kaynaklanacak kirletici faktörler; kanalizasyon sistemi, marina alanına girmemeli ve doğal çevreyi etkilememelidir.
15. Toplu taşım teşvik edilmelidir.
16. Özel olarak düzenlenmiş olanların dışında, araç ve park kullanımına izin verilmemelidir.

GÜVENLİK VE HİZMETLER

17. Yeterli sayıda ve yerleri yönlendirme levhaları ile iyi belirlenmiş cankurtaran, ilkyardım ve yangın söndürme ekipmanları bulunmalı. Bu ekipmanlar ulusal otoritelerce standardı kabul edilmiş olmalıdır.
18. Deniz kirlenmesi, yangın, diğer kazalar için, acil durum planı ve emniyet tedbirleri marina tarafından hazırlanarak, marinada bir panoda sergilenmelidir.
19. Yat bağlama noktalarında ulusal standartlara uygun elektrik ve su servis noktaları bulunmalıdır.
20. Özürlüler için olanaklar olmalıdır.
21. Marinadaki olanaklar ve yerlerini gösteren bir harita, panoda sergilenmelidir.

SU KALİTESİ

22. Marinanın kara kısmı ve deniz suyu fiziksel olarak temiz olmalıdır (yağ lekeleri, kanalizasyon atığı, çöp veya diğer kirlenme belirtileri olmamalıdır).

Mavi Bayraklı Plajlar

Mavi Bayraklı Marinalar

Kaynak: Kultur ve Turizm Bakanligi

You may also like...

Bir Yorum Yazın