Altan Öymen’den yakın tarih anıları

Bu iki kitap yakın tarihe merak salıpta birtürlü doğru kaynağı bulamayanlar için biçilmiş kaftan diyebileceğim cinsten. Çok yeni olmayan ancak benim yakın zamanda okuma fırsatını bulduğum kitap, Altan Öymen’in doğumuyla 1932 de başlar gibi görünse dededesinin anılarına kadar uzanması (10-15 sayfada olsa) Osmanlı’nın son dönemlerinden ilk ihtilale kadar olan Türkiye tarihinin, kolay anlatımlı, güzel bir araştırmaya dayalı, anılarla süslü resmi gibi. ilk radyo yayınından, öymenin ilk mektebi bitirişine, 2. Dünya savaşının detaylarından ergenlik dönemine, Truman yardımlarından İsmet Paşa’ya, Adnan Menderes’e, Celal Bayar’a dolayısıyla çok partili hayata geçiş sürecine ışık tutan, anlaşılır ve akıcı bir dile sahip baş ucu kaynağı diyebilirim.

Kitapların Arka Kapak Yazıları

Bir Dönem Bir Çocuk

Bu kitapta Altan Öymen’in çocukluğuyla birlikte, 1930’lu 1940’lı yılların hikayesi var. Dönem çok ünlü bir dönem. Konuları arasında İkinci Dünya Savaşı’nın öncesi var, kendisi var, sonrası var. “Savaşa girdik, giriyoruz” günleri, Trakya sınırındaki köprülerin atılması, İstanbul’un boşaltılması, “Karartma Geceleri”, opera geceleri, Köy Enstitüleri devrimi, Irkçılık-Turancılık davası, Tan gazetesinin basılması, çok partili hayatın ilk seçimi, dönemin olayları arasında. Dönemin adı geçenleri arasında da, Atatürk’ten İnönü’ye, Churchill’den Stalin’e, Hitler’den Mussolini’ye, Roosevelt’ten Nazım Hikmet’e, Sabahattin Ali’den Nihal Atsız’a kadar, zamanın birçok ünlü kişisi var. Tarzan, “Şirley”, Münir Nurettin, Safiye Ayla, Hamiyet Yüceses, Arsen Lüpen, Cingöz Recai, Fenerbahçeli Cihat, Beşiktaşlı Hakkı da dahil… Ve tabii, Altan Öymen’in babası Hıfzırahman Raşit, annesi Nezaket Öymen, kardeşleri Örsan Öymen ve Gülden (Öymen) Hacaloğlu da, yazarın anlattığı kişiler arasında.

Değişim Yılları
Altan Öymen, anılarının ilk cildi Bir Dönem Bir Çocuk kitabında, kendi çocukluğuyla birlikte, 1930’lar ve 1940’lar dönemindeki Türkiye’nin ve dünyanın hikayesini anlatmıştı. Bu ikinci kitaptaysa o dönemi izleyen “değişim yılları”nı anlatıyor.
1947, 1948, 1949, 1950, 1951.. Yni, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından “Soğuk Savaş”ın başladığı yıllar… “İki bloklu dünya”nın, hatta bir anlamda “iki dünyalı dünya”nın oluştuğu yıllar… Türkiye, o “iki dünya”dan Batı dünyasının içinde yer almaya çalışıyor. O arada, tabii , birçok değişime uğruyor. Ekonomide “Yerli malı kullanmalı” sloganlarının yerini “Amerkan malı kullanmalı” ilanları alıyor.
Caddelerden Rus otobüsleri gidiyor, Amerikan troleybüsleri geliyor… Ve yirmi yedi yıldan beri ilk iktidar değişikliği… İsmet Paşa’lı yılların ardından Bayar-Menderes dönemi… Ordu dahil, her yerde “değiştirme” operasyonları… Türkçe ezan yerine Arapça ezan… Askerlerimizin yeni görevi “komünizme karşı” Kore Savaşı… “Susurluk metotları”: Sabahattin Ali cinayeti… Nazım Hikmet’in hapisten kaçışı ve “askere alınma” kaygısıyla kaçışı… Sporda ilk büyük olimpiyat zaferimiz: altısı altın on iki madalya… Olimpiyatlarda “ilk kadın atlet”imiz… Krallar ve artistler sosyetesi…
Hepsi, Altan Öymen’in kendi “değişim”inin hikayesiyle birlikte, bu kitapta…

Maydonozun Sapı:

Bu kitap bence yakın tarih konusunda yazılmış en besleyici kitaplardan. Dili çok akıcı betimlemeler oldukça az bu nedenle herşey sadece ve öz yansıyor sözcüklere, buna rağmen olması gerektiğinden çok daha az satmış. Gönül ister ki bir üçüncü kitapda 80 ihtilaine kadar olan süreci anlatsa!!  Haydi Altan Ağabey anlat bize bilmediklerimizi.. Ellerne sağlık..

You may also like...

1 Response

  1. FoNeM dedi ki:

    aslinda Altan Oymen’e bir turlu isinamayan biriyim. yazilarinda, goruslerinde pek de fazla bir seyler sunmayan biri izlenimi verdi bana hep. Deniz Baykal’in yerine gecti de temelde Deniz Baykal’dan da pek bir farki yok. ama benim politikaya ilgimi bilen felsefe hocam bana “bir donem bir cocuk” kitabini onermisti. o siralar tipik bildigini okuyan lise ogrencisi modunda oldugum icin pek de dinlememistim ama simdi daha bir merak uyandirdi. once “bir donem bir cocuk” sonra “degisim yillari” ama belki de ikisinden once Ugur Mumcu ile beraber yazilmiz olan “mobilya dosyasi”…

Bir Yorum Yazın

%d blogcu bunu beğendi: